انتخاب زبان

آخرین اخبار

ترکیب جمعیتی اورمیه در سال ١٨٦٩ به روایت اسناد آمریکا

urmıye

اویان نیوز: در کتاب دائره المعارف و ثبت سالانه آمریکائی حوادث مهم سال (The American Annual Cyclopedia and Register of Important Events of the Year) جلد ٨، سال ١٨۶٨ به نقل از مونیتور (Moniteur) چاپ پاریس فرانسه در اکتبر سال ١٨۶٧ آماری در باره ترکیب جمعیتی قومی و دینی شهر و ناحیه اورمیه داده شده است.

با بررسی این آمار معلوم می‌شود که در این دوره نزدیک به ٩٢ در صد جمعیت شهر اورمیه و ۶۵ درصد پیرامون آن را تُرک‌ها تشکیل می‌داده است.

تحلیل آمار داده شده:

طبق این منبع جمعیت کل ناحیه اورمیه ١٢۵٠٠٠ نفر، شامل ٩٣۵٠٠ نفر در حومه (مرکب از ٣۶٠ روستا) و ٣١۵٠٠ نفر در خود شهر بوده است. جمعیت شهر اورمیه در متن انگلیسی احتمالا در خطای تایپی و به سبب شباهت عدد ۵ انگلیسی به ٨ انگلیسی به صورت ٣١٨٠٠ ثبت شده که نادرست است. جمعیت صحیح ٣١۵٠٠ با کم کردن جمعیت حومه ٩٣۵٠٠ از جمعیت کل ١٢۵٠٠٠ بدست می‌آید.

در شهر اورمیه آسوریها مرکب از ٢٠٠ کلدانی کاتولیک و ۶٠٠ نستوری، جمعا ٨٠٠ نفر بوده‌اند. یهودیان و ١٠٠٠ نفر ذکر شده‌اند.

سنیان شهر اورمیه ١۵٠٠ نفر داده شده‌اند که محتملا همه تُرکان سنی بوده‌اند. تا سالهای اخیر تُرک‌های سنی اورمیه، سلماس و …. در آمارها اغلب به صورت کرد نشان داده می‌شدند.

علاوه بر آن در تمام قرن نوزده تا نیمه دوم قرن بیستم شهر اورمیه دارای اهالی کرد قابل ذکری نبوده است. در طول این دوره طولانی حضور کردها در این تاریخ این شهر به صورت محاصره‌کنندگان و مهاجمین به شهر، در دوره‌های شیخ عبیدالله، سیمیتقو، حکومت ملی آذربایجان، سالهاى انقلاب اسلامی … بوده است. جمعیت کرد داخل شهر، پدیده‌ای ناشی از مهاجرت در سالهای بعد از انقلاب اسلامی است. با اینهمه ما نصف ١۵٠٠ سنی مربوطه را تُرک و نیمه دیگر آن را کرد قلمداد کردیم.

جمعیت شیعیان (تُرک) شهر ٢٨ نفر ذکر شده که اشتباه تایپی است و صحیح آن ٢٨٠٠٠ است. در این آمار قزلباشان و یا علویان تُرک (علی‌اللهی‌ها) محتملا به سبب آنکه در تُرکیب شیعیان آمده‌اند، جداگانه ذکر نشده‌اند.

در حومه شهر، تعداد ارمنیان ١٠٠٠ نفر (در ۴ روستا)، آسوریان ٢٠٠٠٠ نفر که بین ١۵٠٠ تا ٢٠٠٠ نفر آنها کلدانی کاتولیک بوده‌اند، کردها ٧۵٠٠ (در ٣٠ روستا) و تُرکها ۶٠٠٠٠ نفر (در ٢١۵) روستا آمده است.

٢١ روستا با جمعیت کل ۶٠٠٠ نفر نیز روستاهائی با تُرکیب جمعیتی مختلط از آسوری کلدانی، ارمنی و محمدی ذکر شده است. محمدی می‌تواند شامل تُرک و کرد باشد. در گذشته در منطقه بر خلاف روستاهای مختلط تُرک و مسیحی (آسوری، ارمنی)، روستاهای مختلط کرد و مسیحی چندان معمول نبود. بنابر این محمدیهای مذکور در روستاهای مختلط به احتمال زیاد تُرک هستند. با اینهمه ما جمعیت ۶٠٠٠ نفر مذکور را بین چهار عنصر ملی تُرک، کرد، ارمنی و آسوری به طور مساوی تقسیم کردیم.

خلاصه:

داده‌های فوق را می‌توان به شکل زیر خلاصه کرد:

ترکیب قومی-دینی جمعیت شهر و ناحیه اورمیه در سال ١٨۶٧:

تُرک: ٩١،٩ درصد (شهر)، ۶۴،٧ درصد (حومه)، ٧١،۶ درصد (کل ناحیه)

یهودی: ٣،٢ درصد (شهر)، ٠ درصد (حومه)، ٠،٨ درصد (کل ناحیه)

آسوری: ٢،۵ درصد (شهر)، ٢٣ درصد (حومه)، ١٧،٨ درصد (کل ناحیه)

کرد: ٢،۴ درصد (شهر)، ٩،۶ درصد (حومه)، ٧،٨ درصد (کل ناحیه)

ارمنی: ٠ درصد (شهر)، ٢،٧ درصد (حومه)، ٢ درصد (کل ناحیه).

1 2

متن بخش مربوط از «دائره المعارف سالانه آمریکائی»:

The American Annual Cyclopedia and Register of Important Events of the Year …, Volume 8; Volume 1868, pages 621, 622:

A correspondence of the Paris Moniteur (October 15, 1867) gives the following statistics on the district of Ooroomeeyah [Urmia], which has for many years been seat of Protestant missions:

The district has a population of about 125,000 inhabitants, of which 31,500 belong to the town of Ooroomeeyah [Urmia] and 93,500 to the 360 villages.

The country population is composed of 4 Armenian villages, with 1000 inhabitants; 90 Nestorian villages with about 20,000 inhabitants, of whom from 1,500 to 2,000 are Catholic Chaldees; 30 villages of Koords (Sunnite Mohammedans), [with] 7,500 inhabitants; 215 Turkish villages (Shiite Mohammedans), [with] 60,000 inhabitants; 21 villages, with a mixed population of Chaldees, Armenians, and Mohammedans, [with] 6,000 inhabitants.

The town of Ooroomeeyah [Urmia] numbers 200 Catholic Chaldees; 600 Nestorian Chaldees; 1,000 Israelites; 1,500 Sunnites, and 28[000] Shiites.

source:
The American Annual Cyclopedia and Register of Important Events of the Year …, Volume 8; Volume 1868, pages 621, 622

 3 4

منبع: وبلاگ سوزوموز – مئهران باهارلی

درباره این مطلب نظر دهید