دیل سئچین

بو گون آذربایجان جمهوریتی‌نین استیقلال گونودور

resulzadee

اویان نیوز : ۲۸ می دوغونون ایلک جمهوریتی‌نین، آذربایجان دموکراتیک جمهوریتی‌نین استیقلال گونودور. بوگون ۲۸ می ۱۹۱۸.جی ایلده محمد امین رسول‌زاده‌نین اؤندرلیگینده فتحعلی خان خویسکی‌نین، خسرو بی سلطانووون، نصیب بی یوسیف‌بی‌لی‌نین، محمد حسن حاجینسکی‌نین، خداداد بی ملیک‌آسلانووون، اکبر آغا شیخ‌السلامووون، خلیل بی خاص‌محمدووون، محمد یوسیف جعفرووون، جمو بی حسنووون و داها نئچه نئچه آذربایجان آیدین‌ینین قوردوغو جمهوریتین ۹۵ یاشی تامام اولور.

رسول‌زاده “آذربایجان، آذربایجان، ….” دئیه‌رک ابدیته قوووشدو

۱۹۱۷.جی ایلین نوامبریندا تیفلیسده زاقافقازیا‌داکی سیاسی تشکیلات‌لارین توپلانتی‌سی گئچیریلدی و زاقافقازیا کمیسرلیگی یارادیلدی. نوامبرین ۱۴-ده یارادیلمیش یئنی حکومتین ترکیبی اعلان ائدیلدی. ۱۹۱۸.جی ایلین فوریه آییندان – زاقافقازیا قورولوشو‌نون ایلک ایجلاسین‌دان سونرا آذربایجان سیاستچی‌لری‌نین زاقافقازیا استیقلا‌لی اوغرون‌داکی مباریزه‌سی‌نین یئنی مرحله‌سی باشلادی.

فوریه‌نین ۲۳-ده تیفلیسده زاقافقازیانین قانون‌وئریجی اورقانی‌نین زاقافقازیا تشکیلاتینین آچیلیشی اولدو. تشکیلاتداکی آذربایجان “مساوات”، “اتحاد”، “همت” پارتیلریندن‌ و “مسلمان سوسیالیست بلوکو”ندان اولان ۴۴ میللت وکی‌لی ایله تمثیل اولوندو.

۱۹۱۸.جی ایلین مارس آییندا یاشانان حادثه‌لر – ارمنی‌لرین و روس‌لارین آذربایجان تورک‌لری‌نین توپلوقیییمینا باشلاماسی تشکیلاتدا وضعیتی گرگینلشدیردی. بو اولای‌لار آذربایجان دؤولتی‌نین قورولماسی اوغرون‌داکی مباریزه‌ده حل ائدیجی مرحله‌لردن بیری اولدو. ۱۰ مینه یاخین تورکون قتله یئتیریلدیگی مارس حادثه‌لری ایله باغلی معلومات آوریلین ۲-ده تشکیلاتا تقدیم ائدیلدی. لاکین تشکیلاتین گورجو و ارمنی تمثیلچی‌لری بونا اعتنا‌سیز یاناشدیلار. نتیجه‌ده زاقافقازیا تشکیلاتین‌داکی آذربایجان‌لی میللت وکیل‌لری بیرلشه‌رک، قوروم داخیلینده بیرگه مباریزه‌یه باشلادی‌لار.

آوریلین ۱۹-دا تشکیلاتا داخیل اولان آذربایجان تمثیلچی‌لری زاقافقازیانین مستقیل‌لیگینی طلب ائتدیبلر و عکس حالدا آذربایجانین مستقیل‌لیگی ایستیقامتینده حرکت ائده‌جک‌لرینی بیلدیردیبلر.

۱۹۱۸.جی ایل آوریلین ۲۲-ده زاقافقازیانین مستقیل‌لیگی اعلان ائدیلدی. اما بو دا تشکیلات داخیلین‌دکی گرگین‌لیگی آزالتمادی. ۱۹۱۸.جی ایل می‌ین ۲۵-ده گورجولر تشکیلاتی بوراخماق و گورجوستانین مستقیل‌لیگینی اعلان ائتمک قرارینا گلدی‌لر. ۱۹۱۸.جی ایل می‌ین ۲۶-دا تشکیلاتین سونونجو ایجلاسی گئچیریلدی و قورومون فعالیتی دوردورولدو. همین گون گورجوستان مستقیل‌لیگینی اعلان ائتدی.

۱۹۱۸.جی ایل می‌ین ۲۷-ده زاقافقازیا تشکیلاتی‌نین بوراخیلماسی ایله باغلی آذربایجان نماینده‌لری‌نین فؤوق العاده ایجلاسی گئچیریلدی و آذربایجانین ایداره اولونماسی وظیفه‌سینی اؤز اوزرینه گؤتورن موقتی میللی شورا یارادیلدی. مساوات پارتیسی‌نین نامیزدی محمد امین رسول‌زاده‌نین نامیزدلیگی “اتحاد” پارتیسی‌نین نماینده‌لری استثنا اولماقلا، هر کس طرفین‌دن دستکلندی. رسول‌زاده میللی شورانین باشقانی سئچیلدی. میللی شورانین ۹ نفردن عبارت ایجرا اورقانینا باشقانلیق ایسه فتحعلی خان خویسکییه وئریلدی.

می‌ین ۲۸-ده میللی شورا ۲۴ نفرلیک ترکیبده توپلاندی و بو توپلانتیدا آذربایجانین استیقلال بیاننامه‌سی قبول ائدیلدی. ۶ ماده‌دن عبارت اولان بیاننامه ایله آذربایجان دؤولتی‌نین یارادیلماسی، اونون ایداره اوصولونون خالق جمهوریتی اولماسی، میللتین‌دن، مذهبین‌دن، صینفین‌دن، مسلگین‌دن و جینسین‌دن آسیلی اولمایا‌راق بوتون وطنداش‌لاری‌نین سیاسی و وطنداش‌لیق حاق‌لاری‌نین تامین اولوناجاغی، اؤلکه داخیلینده یاشایان بوتون میللت‌لرین حاق‌لاری‌نین تانیندیغی دونیایا بیان ائدیلدی.

استیقلال بیاننامه‌سی‌نین اعلان اولدوغو ایجلاسدا جمهوریتین قوروجوسو محمد امین رسول‌زاده ایشتیراک ائتمه‌دی. چونکو او، همین عرفه‌ده باتومدا عثمانلی تمثیلچی‌لری ایله دانیشیق‌لار آپاریردی. بو دانیشیق‌لاردا رسول‌زاده نصیب بی یوسیف‌بی‌لی‌نین عثمانلی دؤولتین‌دن یاردیم ایستمک باره‌ده تکلیفینی ده دقته چاتدیردی.

آذربایجان خالق جمهوریتی توپلام ۲۳ آی یاشادی. ۱۹۲۰.جی ایل آوریلین ۲۸-ده سووئت قوشون‌لاری آذربایجانی ایشغال ائتدی. جمهوریت قوروجولاری مهاجرت ائتمک مجبوریتینده قالدی‌لار. آنجاق اونلار مستقیل‌لیک مباریزه‌سینی مهاجرتده ده داوام ائتدیردی‌لر. آذربایجان جمهوریتی‌نین قوروجوسو محمد امین رسول‌زاده ۱۹۵۵.جی ایل مارسین ۶-دا آنکارادا وفات ائتدی. رسول‌زاده “آذربایجان، آذربایجان، آذربایجان….” دئیه‌رک ابدیته قوووشدو. آذربایجانین قوروجوسو آنکارا‌داکی عصری مزارلیغیندا دفن اولوندو.

۱۹۹۱.جی ایل اکتبرین ۱۸-ده آذربایجان ایکینجی دفعه مستقیل‌لیگینه قوووشدو. ۲ آوریل ۱۹۹۲.جی ایلده ایسه آذربایجان میللی شوراسی ۲۸ می‌ین ایستیقلال گونو کیمی قوتلانماسی حاقدا قرار قبول ائتدی. همین ایلدن اعتباراً ۲۸ می آذربایجانین استیقلال گونو اولا‌راق قوتلانیر.

ت.ر.ت تورکی

یوروم یازین

Back to Top