دیل سئچین

زهتابی نی آنارکن

310825_594377723906256_113137364_n

اویان نیوز:

پورفسور زهتابی نی تانیماق و تانیملاماق ساده جه  بیر انسانی تانیماق و تانیملاماق دئیل. بوتون مادی ومعنوی وارلیغی یوخ ائدیلمک ایسته نن ،آسیمیله ائدیلن و تحقیره اوغرایان بیر میللتین مجادیله سینی و دوروشونو دا  تانیملاماقدیر. دقتور زهتابی نی تانیماق اوچون چئشیدلی یونلردن و چئشیدلی یونتم لر ایله مسئله یاناشماق اولار. دوقتور زهتابی نی داها دوزگون تانیماق اوچون دوقتورون مجادیله شکلی و ائیلم سللیگیندن یولا چیخاراق اونو تانیملاماق بو یونتم لردن بیری اولار بیلر. بو آختاریشدا  دوقتور زهتابی نی یئنی دن بولماغین(کشف ائتمک) یانیندا، اؤزوموزو ده (میلت اولاراق) گؤرمک ممکوندور. چونکو دوقتورون تیمثالیند ا، یئنیلمه میش(تام یئنیلمه  میش) ،دیرنجی سیندیریلامامیش، شؤوونیزمه هه دئمه میش بیر میللتی گؤره بیلیریک.

دقتورون یاشام حیکایه سی اصلینده بیر ملیتین یاشام حکایه سیدیر. دوقتورون یاشام حیکایه سی ,ایلکین انسان حاقلارینی الده  ائتمک، اوزونو یونتمک  و دونیا اولسولاری آراسیندا حق ائلدیگی یئری آلا بیلمک اوچون آیاقلانیب مجادله وئره ن بیرمیلتین حیکایسی. بو حاق ایستکلری یولوندا اؤلدرولن، سورگون اولان، دوستاق اولان بیر میلله تین حیکایسی دیر. حاق ایسته مک اوچون گنج یاشدا آیاقلانماق، بونون اوچون سورگون لرده یاشماغا مجبور قالماق، دوستاقلار و زورلا چالیشما کمپ لری و سون اولاراق وحشیجه اؤلدورلمه. بو ساده جه دوقتورون باشینا گئلمز. میلیونلارجا آذربایجان تورکو بو یولو گئدر. ایستر بو سورگون یئری تهران اولسون و یا هر هانسی فارس شهری و یا  باکی (اسکی سئویتلر بیرلیگی) , ایران ایچینده یاشانان سورگون گونلو گؤرونسه ده، ایش اوچون گورونسه ده،  بونو اساس دلیلی آذربایجانلینی  حاق ایستگیندن گئری دوندرمک  اوچون اولموشدور و اولماقدادیر.

دوقتورون یاشامینی ایزله یرک بیر شاواشا، بیر حاق آلما ساواشینا، بیر ائشتلیک ساواشینا نئجه باشلاندیغینی نئجه یئنیلگیه اوغرادیغینی و نئجه یئنیدن بو یئنیلیگینین کولریندن دوغلودوغونو چوخ راحت گؤره بیلریک. بو اینسانین یاشامینی ایزله یره ک بو دوغوشون نئجه اولدوغونو گؤره بیلریک.

دوقتور یاشادیغی تجربه و د نه ییم لردن حرکت ائده رک. ایستر ایران ،ایستر دوغو اؤلکه لری نین چوخوندا توپلومسال ده ییشیملر و دئوریم لرده کی باشاریسیزلیقلارین تملینده، اؤلکه آیدین لاری نین و دئوریمچیلرینین  یاشادیقلاری اؤلکه لرین  گئرچک لیک لردن اوزاق اولمالارینا باغلایردی. توپلومسال بیلینجین، حاق بیلینجینین یوخلوغونا باغلاییردی. یانی اینسانلارحاقلارینی تانیمازلار. اینسانلارین حاقلارینی دین و سیاسی گوجو الینده توتانلار تانیملارلار. بو حاق اورتیمی هر گون گوج و گوج و گوج مرکزینین اورقانیک آیدینی، دین آدامی اولانلار آراجلیغی ایله یئنیدن اوره تیلر(تـولید اولار).

 دیگر طرفدن ایسه بو اؤلکه لرده کی آیدین و بوروکراتلارین تاسارلادیق لاری(پیلان لادیق لاری) توپلوم اوگولری( مودل لری)، یا باتیدان یاریم- یامالاق بیر تقلید و یادا دونیادان قوپوق ایچه قاپالی بیر توپلوم  اولگوسودور. دوقتور بونلاردان یولا چیخاراق ائوره نسه لیک ایله یئره للیگی(محلی) قایناشدیرا بیلن ، تئوریک بیلگیلری یاشادیغی مکانلا اویقونلاشدیرا بیلن بیر ضیالی تیپینی ساوونماقدا ایدی.

او بو بیلینج ین آنا کوکونو دیل و تاریخ بیلینجی اولاراق گورودو.

دوقتورو ساده جه بیر دیلچی و بیر تاریخچی کیمی کاراکتریزه ائتمک ،چرچیوه لندیرمک یالنیش اولار.

او دیلچلیک و تاریخچلیک ایله یاناشی اوز توپلومونو آیدینیدی.

 آیدین هر زامان ساده جه بیر آددیم کوتله دن اؤنده حرکت ائتمه لی دیر،چونکو حرکت لرینده تعجیل ائده نلری کوتله باشا دوشمه یه بیلیر دئین:  زهتابی اؤزوده هر زامان بئله بیر چیزگی یی ایزله میشدیر. نه کوتله دن اونلارجا کیلومتره اؤنده قاچان، کوتله ده ن خبر سیز، قوپوق، نه ده کوتله نین کوتله سه لینده بوغولان بیر آیدین. دوقتورون یاشام حیکایه سی گئرچک بیر قهرامانلیق حیکایه سی ایدی.آذربایجان دمکرات فرقه سینین گنجلر قولوندا فعالیته باشلادیغی گوندن اؤلدورلدویو گونه قدر.  یاشی نین ایره لیله میش چاغلاریندا بئله ساعات لارجا اتوبوس لاردا او شهردن بو شهره، او کتدن بو کنده گئدره ک انسان لاری آیدین لاتماق و بیلگی لندیرمک اوچون هئچ یورولمادان اوسانمادان فیزیکی عمرونون سونونا قدر چالیشدی . بو یورلمادان، ایددیعاسیز و دوغرو یونتم سونوجو گلیشدیردییی آلترناتیو اؤیره تیم سیستئمینی و آلترناتیو اونیورسیته سینی گونئی آذربایجانین هر یئرینه یایدی.

دوقتورزهتابی نین بو قدر اینانیلماز باشاریلارینی ساغلایان (مومکون قیلان). اونون بیلیم سل یئته نه یی نین(استعداد) یانیندا هر زامان باشقالاری نین گؤروشونو دینله ین،ا ؤنمسه ین ، دیرلندیرن، اؤزونو و اؤز دوشونجه لرینی سورغولایا بیلن ، گؤزده ن کئچیره بیلن بیری اولماسیندان قایناقلانیردی. بونلارین یانیندا دوقتورون اؤز ائلیشدیری (اؤزونو تنقید ائتمک)، اؤز دونیاسینی یئنیلیه بیلمک جسارتی وچالیشقانلیغی گئرچکدن اینانیلماز سوییه ده ایدی. اونو اوزون ائلشدیرمه ده کی جسارتی او قدر چوخویدو کی اونون بعضی دوستلار بئله اونو اوزونو بئله یوکسک سس ایله ائلشدیرمه سینی قالیدرا بیلمیردیلر.

دوقتور ان کسکین ان ائتکین مجادله سیلاحی نی معاریفچلیک اولاراق گؤرودو. چونکو معاریف چیلیک له دوناتیلمیش(مجهز اولموش) بیلینجلی یوردداشلاردان اولوشان بیر اؤلکه ده، توپلومسال، سیاسی و دیگر ساحه لرده کی قوروم و قورولوشلارین اؤزه لیک ایله دئولت قوروم لاری نین بوتون عمل لری دانیشیب- دارتیشیب مباحثه وتنقید ائدیلیرو بئله لیکله توپلومدا هر جور سؤمورو(استثمار)،آیریمچیلیق، حاقسیزلیق سو اوزونه چیخار و اینسانلار غیر دموکراتیک اولقولاری و قوروم لاری راحاتلیق لا تانییب قارشی قویا بیلیرلر، یانی سایدام (شفاف) بیرتوپلوم اورتایا چیخار.

هر دئولت سیاسال، ائکونومیک، سوسیال و کولتورل اولقولارین بیرله شمه سیندن دوغماقدادیر. هر دؤولت بو اولقولاری بللی بیر ایدولوژیک سؤیلمه (گفتمان)دایاناراق یاراتمیشدیر و یا یاراتیماغا چالیشیر. سیاسال سیستمه یؤنه لیک بوتون تنقید، اؤنری و مخالفت کاناللاری نین باغلی(قاپالی) اولدوغو ایران کیمی توپلوم لاردا دئولتین رسمی سؤیلمی(گفتمان) دیشینداکی سؤیلمه لری سیاست سویلم ایله دیله گتیرمک هارداسا ایمکانسیزدیر. بوردادیر کی معاریف چیلیک حرکت لری رسمی اؤیر ه تیه(آموزش)رسمی ایدئولوژیه قارشی بیر آلترناتیو اؤیره تی یاراتماق اوچون بیر یول- یؤندم اولاراق اؤنم قازانیلار.

زهتابی بونو آچیق گؤره بیلن آز ساییدا اینسانلاردان بیریدی. ائله اونا گؤره ده بوتون گوجونو آیدنلاتما و معاریف چلیگه قویماقدایدی.

دوقتور زهتابی کیملیکسیزلشدیریلمک ایسته نیلن، یوخ ائدیلمک ایسته نیلن، اینسان ییغینی( انسان سوروسو) حالینه گتیریلمک ایسته نیلن، اؤز کیملییی دئییل، بیر باشقاسینا زورلا بنزه تیلمه ک ایسته نیلن و هویتسیزلشدیریلمک ایسته نیلن بیر میللتین آیدینی اولدوغونو چوخ یاخشی بیلردی. ائله بونون اوچون ده بوتون اثرلرینده، بوتون چالیشمالاریندا آغیرلیغی هویت مسئله سینه ویرمکده دیدی. او بو هویت سیزله شدیریلمه یه قارشی معاریفچی لییی أن ائتگین قارشی قویما شکلی اولاراق اؤنمسه یردی. میللتین هویتینی، اؤز منلیگینی قازانماق و اینکیشاف ائتیرمک اوچون کولتورل و سوسیال چالیشمالارا آغیرلیق وئرردی. او بیلردی کی بیریسل(فردی) منیلگین ان اؤنملی اؤیه و عنصرلریندن بیری دیل و اولوسال بیلینجدیر.

او بیلردی کی منلیگیندن یوخسون بوراخیلان، منلیگی باشقالاشان انسان دیکتاتورلارین ماشاسی و ایدولوژیلرین سورغولامایان عسگری اولاجاقدیر. اونا گؤره ده او آیدنلانمانین ایلک آدیمینی دیل و تاریخ بیلینجینده گؤرودو. چونکی معاریف چیلیک، سیویل توپلومون(جامعه مدنی) قورولماسیندا أن اؤنملی آراجدیر .نئجه کی سیویل توپلوم سؤز بیر خالق ائگه مه نلی ییندن (حاکمیتیندن)، بیلینجلی بیر توپلومدان سؤز ائتمک مومکون دئییل.

 سیویل توپلوم و سیویل توپلوم قورولوشلارینی قوراما بیلمه میش، کوتله لرینی بیلینجلی حاله گتیره بیلمه میش بیر توپلومدا، توپلومسال ده ییشمه دن، دئوریمدن سؤز ائدیله بیلمز. بئله بیر توپلومدا آرتیق ده یشیم و دئوریمدن دئییل، شورشدن سؤز ائتمک مومکوندور .شورش ایسه زوربالیغا(خشونته)دایاندیغی اوچون اونون دوغوراجاغی و گتیرجه یی سیستم ده  خشونتی، زوربالیغی ایچه ره جکدیر. بئله لیکه له بیر زوربالیق دؤنگوسو(چرخه سی)اولوشاجاقدیر. بئله بیر توپلومدان هئچ بیر زامان باروت و قان قوخوسو اسکیک اولمایاجاقدیر. بوتون ده ییشیم لراینتیقام ودوشمانلیق دؤنگوسونو(چرخه) یئنیدن اورته جکدیر.

 منجه دوقتور زهتابی نین أن مهتشم و عئینی حالدا اینانیلماز درجه ده ائتگین اولان اثری گئجه گوندوزونو قویاراق یاراتغی آلترناتیواؤیرتیم و آلترناتیو اؤنیورسته سی ایدی. کیمسه اینانمیردی کی او ائولرده، ایش یئرلرینده بئش آلتی گنجی یغیب دیل و تاریخ ائیتیمی وئره رک ایرانین او باسقیچی و عیرقچی رژیمینه قارشی ان ائتگین مجادیله شکلی نی اویقولاییر. آمما اونو قوردوغو آلترناتیو ائیتیم سیستیمی و آلترناتیو اونیورسته سی گئدره ک یاییلدی و اوز سونجلارینی دا دوغوردو.

اونو بو تمللی چالیشمالاری و اورتایا قویدوغو یؤنتم آذربایجان میللی حرکتی نین بینؤوره لرینی ساغلام یئره باسماسیندا ومیللی حرکت اوچون دمکراتیک آنلاییشلی میللی کادرولار یئتیشدیرمده کی اهمییتی گون کئچدیکجه داها یاخشی گؤرونمکده دیر.

دیلی نی، تاریخی نی ، کولتورونو اؤیرنمه سی، یئنیدن اورتمه سی (باز تولید ائتمک) یاساقلانمیش، هر شئی ساختالاشدیریلمیش. بوتون معنوی وارلیغی خیخ(ایرگنمه لی) اعلان ائدیلمیش بیر میللتین، شووونیزم ایله کیرله نمیش، میردارلانمیش رسمی ائیتیم سیستیمینه قارشی، قورولان آلترناتیو اونیورسته نین درس کیلاس لاری آذربایجان اوچون بیر اویانیش ایدی. بو آلترناتیو اونیورسته و ائیتیم سیستمی وحشی فارس شووونیزمینه قارشی بیر مدنی و بیلنج دیرنیشیدی.

اوز جهالت و چرکین عیرقچلیقیندا بوغولموش و او توپاراقلاردا یاشایانلاری بو جهالتین ماشاسی و بئینی بوش عسگرلری یاپماق ایسته ین فارس عیرقچلیغینا قارشی آتیلان بو تمل بو گون بام باشقا بیر نقطه ده دیرسه، شوبهه سیز کی زهتابی نین پای دانیلماز و گؤز یومولمازدیر. دوقتور ائشسیز (تایسیز،بنزری اولمایان) جسارتی ایله  یانلیش تانیملانان ، بیچیمله ندیریلن و شووونیزمین بیلیم دؤنو گئیدیردییی ایرانداکی تاریخ تئوریسینه وآنلاییشینا ایلک هجوم ائدنلردن و سورغولویانلاردان ایدی.

 زهتابی وحی آیه لری کیمی قبول ائدیلن بو تاریخ تئوریسینین نه قدر ایچی بوش تمل لره دایاندغینی اثبات ائتمک ایله قالمایب بلکه ایران تاریخ آنلایشینین یئنیدن سورغولانماسی اوچون بیر یول آچدی.

زهتاینین دیل درسی ساده جه بیر دیلی تکنیک اولاراق اؤیرتمک دئییلدی.  اونو دیل کیلاسیندا اوتوران هر اؤیرنجی ایستر- ایستمز تورک دیلینین ادبی وارلیغی ایله،  تاریخی  سورجی ایله  و میلتینین یاشادیغی تاریخی سورج ایله تانیش اولوردو.

ادبیات دونیاسی  فارسجا یازان حافظ؛ سعدی؛… . بلکه ده بیر نئچه یابانچی شاعیر و یازاردان اولوشان گونئی آذربایجان گنجی اونون دیل کیلاسیندا اوتوراراق دده قورقوت؛ قوتادغوبیلیک؛ ناظیم حیکمت ؛نباتی ؛گنجعلی صباحی ؛ سهند و… ایله تانیشاراق دونیاسی گئنیشله یردی.

 او بیلردی کی گونئی آزربایجان تورکلرین حاقلی مجادیله سی آنجاق بیلینج ایله قازانیلاجاق . او ان بؤیوک سیاستی دیل و تاریخیمیزی اؤیرنمک و اؤیرتمک ده گؤرودو و منجه  بو گون بئله بو یؤنتم گونجللیینی قوروماقدادیر.

او بؤیوک اؤیرتمنی هر زمان سایغی ایله آنماقدان قورور دویموشام و دویاجاغام.

                                                                                                                                                                                                                                                                       یازار: بو یازینی ۲۰۰۸  استانبولدا یازمیشدیم، ۲۰۱۳ ده یئنده ن گوزده ن کئچیره ره ک پایلاشما گره یی دویدوم.

 

۲۰۱۳ لاهه

یوروم یازین

Back to Top