دیل سئچین

فمینیزم هر اوچوندور: کوره‌سل فمینیزم

Femenizm8

اویان نیوز:

فمینیزم هر اوچوندور: کوره‌سل فمینیزم

بئل هوکس

آذربایجان تورکجه‌سینه اویغونلاشدیران: تورکان اورمولو

۸-نجی بؤلوم:

کوره‌سل فمینیزم

بوتون دونیادا قادین اؤزگورلوک ساواشچی‌لاری، تک اَلدن آتااَرکیل و ائرکک حاکملیگینه قارشی موباریزه ائتدیلر. یئر کوره‌سین‌ده‌کی ایلک اینسان‌لار آغ‌دریلی اولمادیق‌لارینا گؤره، آغ‌دریلی قادین‌لارین ائرکک حاکم‌لیگینه عصیان ائدن ایلک قادین‌لار اولما ائهتیما‌لی ده چوخ آزدیر. آتااَرکیل باتی کولتورونده آغ‌دریلی اوستونلوکچو کاپیتالیست، یئنی-سؤمورگه‌چی دوشونجه، بیر چوخ کولتورل پراتیکین رنگینی بللی ائدر. بو دوشونجه، تورپاغی کیمین فتح ائتدیگینه، کیمین مولکیت، کیمین یؤنتمه حاقی اولدوغونا اوداقلانیر. چاغداش فمینیست پولیتیکا، یئنی-سؤمورگه‌چی‌لییه رادیکال بیر جاواب اولا‌راق اورتایا چیخیبدیر.

ایمتیازلی صینیف‌لره منسوب اولان آغ‌دریلی قادین‌لار، سورعتلی بیر فورمادا حرکتین صاحیبی اولدوقلارینی ایدیعا ائتدی‌لر. آغ‌دریلی ایشچی صینیفی قادین‌لارینی، یوخسول آغ‌دریلی قادین‌لاری و گئنل اولا‌راق بوتون آغ‌دریلی اولمایان قادین‌لاری طرفدارلاری یئرینه قویدولار. اونلار اوچون قادین حرکتینی رادیکال یؤنلیمه سوخموش آغ‌دریلی ایشچی قادین‌لارین یا دا قارادری‌لی قادینلاین نه قدر اولدوغونون بیر اؤنمی یوخ ایدی. سونوجدا، صینیف‌سل گوجو الینده توتان آغ‌دریلی قادین‌لار حرکتین صاحیبی اولدوق‌لارینی اعلان ائتمیش اولدولار. منفعتچی صینیف ایلیشکی‌لری، گونوموزون یونی یئنی سؤمورگه‌چیلیگینده‌کی عیرق، اولوس و توپلومسال جینسیت مسئله‌لرینی کؤلگه‌له‌دی. فمینیزم ده بو دینامیکدن اوزاق قالا بیلمه‌دی.

باشلانقیجدا، آمریکا‌داکی فمینیست لیدئرلر بو اؤلکه‌ده توپلومسال جینسیت ائشیتلیگی احتیاجینی اعلان ائتدیک‌لرینده، بنزر حرکت‌لر دونیانین باشقا یئرلرینده ده گئرچکلشیرمی، دئیه باخمادی‌لار. بونون یئرینه اؤزلری‌نین اؤزگورلشدیگینی و بئله‌جه، داها آز شانسلی “باجی‌لارینی” اؤزللیکله ده “اوچونجو دونیا”دان اولان‌لاری اؤزگورلشدیرن دورومدا اولدوق‌لارینی اعلان ائتدی‌لر. بو یئنی-سؤمورگه‌چی آتاواری ایلیشکی داها اؤنجه ده آغ‌دریلی اولمایان قادین‌لاری گئری پلاندا بوراخمیشدی و بئله‌جه فمینیزمین اساس تمثیلچی‌لرینی موحافیظه‌کار/ لیبرال آغ‌دریلی قادین‌لارلا محدودلاشدیرمیشدی. بو چرچیوه ایچری‌سینده، رادیکال آغ‌دریلی قادین‌لار، گئنل‌لیکله “تمثیل ائدیلن” اولمور: تمثیل ائدیلدیک‌لرینده ایسه، دالدا بوجاقدا قالمیش عاغلی باشیندا اولمایان‌لار اولا‌راق تانیتدیریلیردی‌لار. دولاییسییلا ۱۹۹۰-جی ایللرده “اقتدار فمینیزمی”نین، زنگین، آغ‌دریلی، هئتئروسئکسوال(قارشی جینسه ماراقلی اولان) قادین‌لاری “فمینیست اوغورون اؤرنک‌لری” دئیه تانیدیلماسینا تعجب ائدیلمه‌مه‌لی.

گئرچکده ایسه بو قادین‌لارین ائشیتلییه دایر فمینیست سؤز سونتینی هژمونیک بیچیمده الده ائتمکله، آغ‌دریلی اوستونلوکچو کاپیتالیست آتااَرکی‌نین یؤنتیجی صینیف‌لرینه اولان باغلی‌لیق‌لارینی گیزلتمه‌یه یارامیشدی، رادیکال فمینیست‌لر، (هر عیرقدن) بیر چوخ قادینین بیر یاندان فمینیست بیر دیل ایشله‌ده‌رک، بیر یاندان دا باتی ایمپئریالیزمینه و اولوس‌آشیری(فراملی) کاپیتالیزمه اولان باغلیلیق‌لارینی سوردورمک‌لری قارشی‌سیندا دهشته دوشموشدولر. آمریکا‌داکی قادین‌لار، قادین‌لار اوچون کوره‌سل(جهانی) ائشیت‌لیک احتیاجینا دقت چکرکن حاقلییدی‌لار، اما بو آرادا، صینیفسل گوجه صاحیب اولان فمینیست شخص‌لرین کوره‌سل چرچیوه‌ده بوتون قادین‌لارا ایمپئریالیست فانتئزی‌لرینی یانسیتما‌لاری سونوجوندا چئشیدلی سورون‌لار اورتایا چیخدی. ان اؤنملی فانتئزی ایسه، آمریکا‌داکی قادین‌لارین کوره‌سل آلاندا هر هانسی بیر قادین قروپونون داها چوخ حاقا صاحیب اولدوغو، ایسترلرسه “اؤزگور” اولدوق‌لاری، دولاییسییلا فمینیست حرکتی یؤنلندیرمه‌یه و دونیانین باشقا یئرلرینده‌کی بوتون قادین‌لار، اؤزللیکله ده اوچونجو دونیا اؤلکه‌لرین‌دکی قادین‌لار آدینا فمینیست گوندملری بلیرله‌مه‌یه حاق‌لاری اولدوغودور. بو دوشونجه، یؤنتیجی قروپون باتیلی ائرکک‌لرین ایمپئریالیست عیرق‌چی‌لیگی‌نین و جینسیتچی‌لیگی‌نین یانسیماسیندان باشقا بیر شئی دئییل. آمریکا‌داکی بیر چوخ قادین، سؤمورگه‌چیلیک و یئنی-سؤمورگه‌چی‌لیک تئرمین‌لرینی ایشلتمیرلر؛ حتی بو تئرمین‌لری بیلمیرلر بئله. بیر چوخ آمئریکا‌لی اولان قادین، اؤزل‌لیکله ده آغ‌دریلی قادین‌لار، بو توپلومداکی ویا کوره‌سل اولا‌راق باشقا توپلو‌ملارداکی داها گوجلو قادین قروپ‌لارینا قارشی داورانیش‌لاریندا گلیشدیرمیش اولدوق‌لاری عیرق‌چی‌لیک، جینسیتچی‌لیک و صینیف ائلیتیزمی ایله ایلیشکی‌لی سؤمورگه‌چی‌لیگی هله یوخ ائتمه‌دیلر. آیدینلانمامیش فمینیست دوشونرلر کوره‌سل توپلومسال جینسیت سؤموروسو و باسقی‌سی مسئله‌لرینی اله آلدیق‌لاریندا، بونو یئنی-سؤمورگه‌چی‌لیک پئرسپئکتیویندن ائتدی‌لر و بئله ائتمه‌یه ده داوام ائدیردیلر. Night Vision: Illuminating War and class on the neo-Colonial Terrain (قارانلیقدا گؤرمه گوجو: یئنی-سؤمورگه آلانیندا ساواش و صینیفی آیدینلاتماق) آدلی کیتابین رادیکال آغ‌دریلی قادین یازارلاری “یئنی سؤمورگه‌چی‌لیگی آنلاماغین تام آنلامییلا ایندیکی زاماندا یاشاماماق آنلامینا گلدیگینی” وورغولاییردی. آیدینلانمامیش آغ‌دریلی فمینیست‌لر، ایچریسینده آغ‌دریلی اوستونلوکچو ایمپئریالیست کاپیتالیست آتااَرکی ایله اؤنجه‌دن پلانلاشدیریلمیش بیر شکیلده حرکت ائتدیک‌لری آمئریکان یاشام آلان‌لارینین وارلیغینی قبول ائتمک خوصوصوندا ایستکسیز ایدیلر. بو دانماق دووارینی ییخماق اوچون قارادری‌لی قادین‌لارین، رنگلی قادین‌لارین و رادیکال آغ‌دریلی باجی‌لاریمیزین سورکلی دیره‌نیش و اعتراضینا احتیاج وار ایدی.

آمما بیر چوخ فمینیست آکتیویست، عیرق، توپلومسال جینسیت، صینیف و میللیتی ایچرن بیر پئرسپئکتیو منیمسه‌دیک‌لرینده بئله، آغ‌دریلی”اقتدار فمینیست‌لری”، قادین‌لارین ائشیتلیگینی ایمپئریالیزمه باغلانمیش اولان (و هله ده ائله ائدن) بیر فمینیزم ایمگه‌سی یانسیتماغا داوام ائتمیشدی‌لر. زورلا گئرچکلشدیریلن قادین سوننتی، تایلاندکی سئکس کلوب‌لاری، آفریقا، هیندیستان، اورتادوغو و آوروپا‌داکی قادین‌لارین یاشماقلا اؤرتونمه‌لری، چینده‌کی قیز اوشاق‌لارینین اؤلدورولمه‌لری کیمی کوره‌سل مسئله‌لر اؤنمینی هله ده قورور. آنجاق باتی‌داکی بعضی فمینیست قادین‌لار، هله فمینیست دوشونجنی و پراتیکی سؤمورگه‌چی‌لیکدن قورتارماغا چالیشیر کی بو مسئله‌لر باتی ایمپئریالیزمینی یئنیدن جانلاندیرمایا‌جاق بیچیمده اله آلینا بیلسین. آغ‌دریلی و قارادری‌لی بیر چوخ باتیلی قادینین آفریقا و اورتادوغوداکی قادین سوننتی مسئله‌سینی نئجه اله آلدیغینی دوشونون. گئنلده بو اؤلکه‌لر، “ایلکل و اویقارلاشمامیش” اؤلکه‌لر اولا‌راق تصویر ائدیلیر. بو بؤلگه‌لرده‌کی جینسیت‌چی‌لیک، قادین‌لار اوچون آمئریکاداکیندان داها وحشی و تهلوکه‌لی تعریف ائدیلیر.

سؤمورگه‌چی‌لیکدن آرینمیش بیر فمینیست پئرسپئکتیو، هر شئیدن اؤنجه، قادین‌لارین بدنلری ایله ایلیشکیلندیریلن جینسیتچی پراتیک‌لرین کوره‌سل اولا‌راق نئجه بیر- بیرینه باغلاندیغینی آراشدیرما‌لیدیر. اؤرنک اوچون قادین سوننتی، اینجه‌لییی گؤزل‌لیک ایدئا‌لی اولا‌راق گؤسترن بیر کولتورون بیر باشا سونوجو اولان و یاشامی تهدید ائدن یئمک پروبلئم‌لری یا دا یئنه یاشامی تهدید ائدن هر هانسی بیر ائستتیک عملیاتلا ایلیشکیلندیرمه‌لیدیر. بئله‌جه بو پراتیک‌لرین آلتینداکی جینسیتچیلیگین و قادین دوشمنلیگی‌نین کوره‌سل آلاندا بو اؤلکه‌دکی جینسیتچی‌لیگی یانسیتدیغی وورغولانمیش اولور. مسئله‌لر بو شکیلده اینجلنیلدییینده، باتی ایمپئریالیزمی یئنیدن حیات تاپماز و فمینیزم ده باتیلی قادین‌لارین یارادیب باشقا کولتورلردن قادین‌لارین اونو ایشلتمک حاقی اوچون موباریزه ائتمک مجبوریتینده قالدیغی باشقا بیر لوکس محصول اولا‌راق اولوس‌آشیری کاپیتالیزمین طرفیندن صاحیبله‌نیلمز.

آمریکا‌داکی رادیکال قادین‌لارین، اؤزلرینی فمینیست اولا‌راق گؤستریب صینیف اوپورتونیزمی‌نین(فورصت‌طلب‌لیلییینین) منفعت‌لری آدینا حرکت ائدن قادین‌لارا موداخیله ائتمه‌لری گرکیر. بو ائدیلمدیگی مدتجه باتی‌داکی کوره‌سل فمینیزمین رنگی، اسکی اؤن‌یارقی(پیش‌داوری)‌لاری داشییان و اَن بؤیوک صینیفسل گوجه صاحب اولان قادین‌لار طرفیندن موعین ائدیلمه‌یه داوام ائده‌جکدیر. دونیا‌داکی رادیکال فمینیست چالیشما، قادین‌لار آراسیندا، عیرق/اتنیسیته و میلیت حدودلارینین خاریجینده بیر پولیتیک دایانیشمانی(همبستگی) گوندن گونه داها دا گوجلندیریر. کوتله مئدیاسی ایسه بو پوزیتیو موداخیله‌لره چوخ آز دقت چکیر. Zillah Eisenstein, Hatreds: Racialized and Sexualized Conflicts in the 21st Centuryde – ده (نیفرتلر: ۲۱-جی یوزایلده عیرقه و جینسیته بولانمیش توققوشما) بو آنلاییشی پایلاشیر:

اولوس‌آشیری فمینیزم‌لر (ساختا عیرق/توپلومسال جینسیت حدودلارینین و ساختا بیر شکیلده قورولان ” او بیری”نین رد ائدیلمه‌سی)، ائرککچی میللیتچی‌لییه، دؤولتچی کوممونیزمین آزدیرما‌لارینا و “آزاد” بازار کوره‌سللشمه‌سینه قارشی بؤیوک بیر میدان اوخوماقدیر. بو، قوزئی/باتی و گونئی/دوغو دیالوقو و اونون اوستونده تانیملانان بیرئیسل(فردی) فرقلیلیک‌لری، اؤزگورلوک‌لری و ائشیت‌لیگی تانییان بیر فمینیزمدیر.

کوره‌سل فمینیزمین گلیشیمینی اینجه‌له‌ین هئچ کیمسه، قادین‌لارین اؤزگورلویوموزو اله گتیرمک اوچون ائتمکده اولدوغو اؤنملی چالیشما‌لاری دانا بیلمز. هئچ کیمسه، باتیلی قادین‌لارین، اؤزللیکله ده آمریکا‌داکی قادین‌لارین، بو موباریزه‌یه فایدا‌لی اولدوقلارینی و داها دا چوخ فایدا‌لی اولدوقلارینین گرکدییینی دانا بیلمز. کوره‌سل فمینیزمین هدفی، جینسیتچی‌لیگی، جینسیتچی سؤمورو و باسقینی سونا چاتدیرا‌جاق کوره‌سل موباریزه‌لره قاتیلماقدیر.

یوروم یازین

Back to Top